„Maratończyk” to amerykański thriller sensacyjny, wyreżyserowany przez Johna Schlesingera na podstawie powieści Williama Goldmana. Film jest porywającym połączeniem intrygi szpiegowskiej, pościgu i mrocznych ech II wojny światowej.
Akcja koncentruje się wokół Thomasa „Babe” Levy’ego (Dustin Hoffman), studenta historii w Nowym Jorku i zapalonego biegacza długodystansowego (stąd jego przezwisko „Maratończyk”). Babe jest niewinnym i niczego niepodejrzewającym obywatelem, który usiłuje oczyścić imię swojego zmarłego ojca.
Jego starszy brat, Doc Levy (Roy Scheider), jest agentem amerykańskich tajnych służb (tzw. „Wydziału”), który prowadzi operacje kurierskie i ma powiązania z podejrzaną siecią diamentów.
Intryga Zawiązuje się:
Dramatyczny wypadek samochodowy w Nowym Jorku, z udziałem Żyda i Niemca, prowadzi do eskalacji wydarzeń i ściąga do miasta najgroźniejszego antagonistę.
Głównym przeciwnikiem staje się Dr Christian Szell (Laurence Olivier), były nazistowski zbrodniarz wojenny (częściowo wzorowany na Josefie Mengele), znany jako „Biały Anioł” z Auschwitz. Szell, ukrywający się w Ameryce Południowej, przybywa do Nowego Jorku, aby odebrać ogromny skarb – diamenty skradzione Żydom w czasie wojny.
Doc, próbując ochronić swojego brata, zostaje zamordowany na jego oczach przez ludzi Szella.
Po śmierci brata, niczego nieświadomy Babe zostaje wplątany w morderczą intrygę. Naziści są przekonani, że Doc przekazał bratu jakąś kluczową informację na temat skarbu.
Tortura Dentystyczna: Zostaje porwany i poddany serii brutalnych przesłuchań i tortur. Najbardziej ikoniczna i wstrząsająca scena filmu to ta, w której Szell, który w obozie pełnił funkcję dentysty, używa narzędzi stomatologicznych do dręczenia Babe’a, powtarzając słynne pytanie: „Is it safe?” (Czy jest bezpiecznie?). To pytanie odnosi się do bezpieczeństwa diamentów, ale dla niewinnego Babe’a jest kompletnie pozbawione sensu.
Ucieczka: Babe, wykorzystując swoje umiejętności maratońskie i wytrzymałość fizyczną, w końcu ucieka oprawcom. Uzbrojony i pełen determinacji, podejmuje rozpaczliwą walkę o przeżycie i zemstę.
„Maratończyk” jest uznawany za jeden z najlepszych thrillerów lat 70. XX wieku.
Pojedynek Aktorski: Film jest słynny ze zderzenia dwóch wielkich szkół aktorskich: metodycznego Dustina Hoffmana (jako bezradnego studenta) oraz wybitnego brytyjskiego aktora szekspirowskiego, Laurence’a Oliviera (jako zimnego, precyzyjnego i przerażającego nazistowskiego zbrodniarza). Olivier otrzymał za tę rolę nominację do Oscara i Złoty Glob.
Tematyka: Oprócz czystej akcji i suspensu, film porusza tematykę trwałości zła, echa Holokaustu i tego, jak niewinność zostaje brutalnie zniszczona przez konfrontację z globalną przemocą i cynizmem.