{"id":9614,"date":"2025-08-24T10:05:45","date_gmt":"2025-08-24T09:05:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/?p=9614"},"modified":"2025-08-24T10:23:39","modified_gmt":"2025-08-24T09:23:39","slug":"zapora-pilichowicka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/?p=9614","title":{"rendered":"Zapora Pilichowicka"},"content":{"rendered":"<p>Historia zapory pilchowickiej to fascynuj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o in\u017cynierii, sile natury i d\u0105\u017ceniu do ochrony ludno\u015bci przed niszczycielskimi powodziami. Budowla, kt\u00f3ra w chwili powstania by\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 kamienn\u0105 zapor\u0105 w Europie, do dzi\u015b zachwyca swoj\u0105 skal\u0105 i jest wa\u017cnym elementem hydrotechnicznym na Dolnym \u015al\u0105sku.<\/p>\n<h3>Geneza budowy<\/h3>\n<p>Bezpo\u015brednim impulsem do podj\u0119cia decyzji o budowie zapory by\u0142a <b>katastrofalna pow\u00f3d\u017a, kt\u00f3ra nawiedzi\u0142a Dolny \u015al\u0105sk w lipcu 1897 roku<\/b>. W jej wyniku rzeka B\u00f3br wyla\u0142a, powoduj\u0105c olbrzymie straty materialne i zagro\u017cenie dla \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w. W odpowiedzi na te wydarzenia, 3 lipca 1900 roku podj\u0119to decyzj\u0119 o wzniesieniu zapory, kt\u00f3ra mia\u0142a chroni\u0107 dolin\u0119 Bobru przed podobnymi kataklizmami w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<h3>Projekt i budowa<\/h3>\n<p>Projekt zapory powsta\u0142 pod kierownictwem wybitnego hydrotechnika, profesora <b>Ottona Intzego<\/b> oraz dr. <b>Curta Bachmanna<\/b>. Budow\u0119 powierzono firmie B. Liebold &amp; Co. AG, a prace budowlane rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w 1902 roku i trwa\u0142y a\u017c <b>do 1912 roku<\/b>.<\/p>\n<p>Proces budowy by\u0142 skomplikowany i wymagaj\u0105cy, a robotnicy musieli zmierzy\u0107 si\u0119 z trudnymi warunkami geologicznymi. Przed rozpocz\u0119ciem wznoszenia muru zapory, konieczne by\u0142o:<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Wydr\u0105\u017cenie <b>tunelu (sztolni) o d\u0142ugo\u015bci 383 m<\/b>, kt\u00f3ry mia\u0142 odprowadza\u0107 wody rzeki B\u00f3br na czas budowy.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Zbudowanie tymczasowych przegr\u00f3d (grobl), aby skierowa\u0107 nurt rzeki do tunelu.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Wbicie si\u0119 na kilka metr\u00f3w w g\u0142\u0105b litej ska\u0142y, aby odpowiednio osadzi\u0107 fundamenty zapory.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Pomimo trudno\u015bci, w tym podtopie\u0144 placu budowy w latach 1906, 1908 i 1909, prace posuwa\u0142y si\u0119 naprz\u00f3d.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>20 czerwca 1908 roku uroczy\u015bcie wmurowano kamie\u0144 w\u0119gielny.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>W latach 1905\u20131906, r\u00f3wnolegle do budowy zapory, powsta\u0142 s\u0142ynny <b>most kolejowy<\/b> nad przysz\u0142ym jeziorem, kt\u00f3ry do dzi\u015b jest unikatowym zabytkiem.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>W 1910 roku rozpocz\u0119to budow\u0119 elektrowni wodnej u podn\u00f3\u017ca zapory.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Uroczyste otwarcie i znaczenie<\/h3>\n<p>Oficjalne otwarcie zapory w Pilchowicach mia\u0142o miejsce <b>16 listopada 1912 roku<\/b>. Uroczysto\u015bci u\u015bwietni\u0142 swoj\u0105 obecno\u015bci\u0105 sam <b>cesarz Wilhelm II<\/b>, kt\u00f3ry przyby\u0142 na miejsce poci\u0105giem.<\/p>\n<p>W momencie oddania do u\u017cytku zapora by\u0142a jedn\u0105 z najwi\u0119kszych inwestycji hydrotechnicznych w Niemczech i na \u015bwiecie. Mia\u0142a 62 metry wysoko\u015bci (niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 69 m), a jej korona mierzy\u0142a 270 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. Powsta\u0142y w wyniku jej budowy zbiornik, Jezioro Pilchowickie, ma powierzchni\u0119 240 ha i jest najwi\u0119kszym akwenem w Sudetach Zachodnich.<\/p>\n\n\n<iframe width=\"100%\" height=\"640\" frameborder=\"0\" allow=\"xr-spatial-tracking; gyroscope; accelerometer\" allowfullscreen scrolling=\"no\" src=\"https:\/\/kuula.co\/share\/hxB0l?logo=1&#038;info=1&#038;fs=1&#038;vr=0&#038;sd=1&#038;thumbs=1&#038;inst=pl\"><\/iframe>\n\n\n<div class=\"presented-response-container ng-tns-c3155321170-19\">\n<div class=\"response-container-content ng-tns-c3155321170-19\">\n<div class=\"response-content ng-tns-c3155321170-19\">\n<div id=\"model-response-message-contentr_06a7976b4d77b150\" class=\"markdown markdown-main-panel enable-updated-hr-color\" dir=\"ltr\">\n<h3>Zapora po wojnie<\/h3>\n<p>Po II wojnie \u015bwiatowej, kiedy Dolny \u015al\u0105sk znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Polski, zapora i elektrownia nadal pe\u0142ni\u0142y swoje funkcje. Niestety, w 1945 roku wycofuj\u0105cy si\u0119 niemieccy \u017co\u0142nierze zaminowali zapor\u0119, aby j\u0105 zniszczy\u0107. Na szcz\u0119\u015bcie, dzi\u0119ki postawie in\u017cyniera Bachmanna, uda\u0142o si\u0119 udaremni\u0107 ten plan.<\/p>\n<p>Przez lata zapora by\u0142a wielokrotnie sprawdzana w walce z \u017cywio\u0142em. Pomimo mniejszych powodzi, takich jak te z 1958 i 1977 roku, zapora wci\u0105\u017c skutecznie chroni\u0142a ni\u017cej po\u0142o\u017cone miejscowo\u015bci, cho\u0107 w przypadku najwi\u0119kszych powodzi, jak ta z 1997 roku, woda przelewa\u0142a si\u0119 przez upusty kaskadowe. W XXI wieku zapora przesz\u0142a modernizacje, a jej elektrownia wodna zosta\u0142a zmodernizowana, zwi\u0119kszaj\u0105c swoj\u0105 moc.<\/p>\n<p>Dzi\u015b zapora pilchowicka to nie tylko kluczowy element infrastruktury przeciwpowodziowej i energetycznej, ale tak\u017ce imponuj\u0105cy zabytek techniki i popularna atrakcja turystyczna.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"response-footer gap complete\">&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"response-container-footer ng-tns-c3155321170-19\">\n<div class=\"actions-container-v2 ng-tns-c2258691191-22\">\n<div class=\"buttons-container-v2 ng-tns-c2258691191-22 ng-star-inserted\">&nbsp;<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia zapory pilchowickiej to fascynuj\u0105ca opowie\u015b\u0107 o in\u017cynierii, sile natury i d\u0105\u017ceniu do ochrony ludno\u015bci przed niszczycielskimi powodziami. Budowla, kt\u00f3ra w chwili powstania by\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 kamienn\u0105 zapor\u0105 w Europie, do dzi\u015b zachwyca swoj\u0105 skal\u0105 i jest wa\u017cnym elementem hydrotechnicznym na Dolnym \u015al\u0105sku. Geneza budowy Bezpo\u015brednim impulsem do podj\u0119cia decyzji o budowie zapory by\u0142a katastrofalna pow\u00f3d\u017a, &hellip; <a href=\"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/?p=9614\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Zapora Pilichowicka&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9276,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[175,174],"class_list":["post-9614","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-panoramy","tag-tama","tag-zapora-pilichowicka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9614","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9614"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9621,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9614\/revisions\/9621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9276"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}