{"id":9594,"date":"2025-03-18T09:10:45","date_gmt":"2025-03-18T08:10:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/?p=9594"},"modified":"2025-08-24T10:16:59","modified_gmt":"2025-08-24T09:16:59","slug":"test","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/?p=9594","title":{"rendered":"Pa\u0142ac Kultury w Warszawie"},"content":{"rendered":"<p>Historia budowy Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z powojenn\u0105 histori\u0105 Polski i polityk\u0105 Zwi\u0105zku Radzieckiego. Budynek ten, b\u0119d\u0105cy &#8222;darem narodu radzieckiego dla narodu polskiego&#8221;, powsta\u0142 jako symbol dominacji sowieckiej i socjalistycznej pot\u0119gi.<\/p>\n<p><strong>Kluczowe etapy i fakty:<\/strong><\/p>\n<p><strong>Geneza projektu:<\/strong> Pomys\u0142odawc\u0105 budowy by\u0142 J\u00f3zef Stalin. Propozycja postawienia wie\u017cowca, kt\u00f3ry mia\u0142 symbolizowa\u0107 przyja\u017a\u0144 polsko-radzieck\u0105, zosta\u0142a przedstawiona przez w\u0142adze ZSRR polskiemu rz\u0105dowi. By\u0142a to odpowied\u017a na pro\u015bb\u0119 Polak\u00f3w o pomoc w odbudowie zniszczonej Warszawy, cho\u0107 pierwotnie chodzi\u0142o raczej o metro lub osiedla mieszkaniowe.<\/p>\n<p><strong>Decyzje i przygotowania:<\/strong> Umowa o budowie zosta\u0142a podpisana 5 kwietnia 1952 roku. Projekt architektoniczny zosta\u0142 powierzony radzieckiemu architektowi, Lwu Rudniewowi, tw\u00f3rcy m.in. Gmachu Uniwersytetu Moskiewskiego. Aby nada\u0107 budowli &#8222;polski charakter&#8221;, Rudniew podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Polsce, studiuj\u0105c zabytki architektury, w tym te w Krakowie, Che\u0142mnie czy Zamo\u015bciu.<\/p>\n<p><strong>Lokalizacja i wyburzenia:<\/strong> Na potrzeby budowy Pa\u0142acu, zburzono ponad 170 ocala\u0142ych z wojny kamienic. By\u0142o to dzia\u0142anie propagandowe, maj\u0105ce na celu zatarcie \u015blad\u00f3w przedwojennej, &#8222;bur\u017cuazyjnej&#8221; Warszawy i stworzenie nowego centrum stolicy, kt\u00f3re mia\u0142o by\u0107 symbolem socjalistycznego post\u0119pu.<\/p>\n\n\n<iframe width=\"100%\" height=\"640\" frameborder=\"0\" allow=\"xr-spatial-tracking; gyroscope; accelerometer\" allowfullscreen scrolling=\"no\" src=\"https:\/\/kuula.co\/share\/hxBp7?logo=1&#038;info=1&#038;fs=1&#038;vr=0&#038;sd=1&#038;thumbs=1\"><\/iframe>\n\n\n\n<p><strong>Proces budowy<\/strong>: Budowa rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 2 maja 1952 roku i trwa\u0142a zaledwie 1176 dni, czyli nieco ponad trzy lata, co \u015bwiadczy o jej imponuj\u0105cym tempie. Przy wznoszeniu Pa\u0142acu pracowa\u0142o \u0142\u0105cznie oko\u0142o 7,5 tys. robotnik\u00f3w, w tym 3,5 tys. in\u017cynier\u00f3w i robotnik\u00f3w z ZSRR oraz 4 tys. Polak\u00f3w. Radzieckich budowniczych zakwaterowano w specjalnie dla nich wybudowanym Osiedlu &#8222;Przyja\u017a\u0144&#8221; na warszawskich Jelonkach.<\/p>\n<p><strong>Materia\u0142y i technologia:<\/strong> Do budowy zu\u017cyto 40 milion\u00f3w cegie\u0142 i 26 tysi\u0119cy ton stali. G\u0142\u00f3wnymi materia\u0142ami by\u0142y kamie\u0144 i piaskowiec, a detale i p\u0142askorze\u017aby wykonano z wapienia, granitu i marmuru. Pierwotnie Pa\u0142ac mia\u0142 jasn\u0105 fasad\u0119, wykonan\u0105 ze spiek\u00f3w ceramicznych z Uralu.<\/p>\n<p><strong>Otwarcie i nazwa<\/strong>: Oficjalne otwarcie Pa\u0142acu Kultury i Nauki im. J\u00f3zefa Stalina nast\u0105pi\u0142o 21 lipca 1955 roku, w rocznic\u0119 Manifestu PKWN, co podkre\u015bla\u0142o jego propagandowy charakter. W uroczysto\u015bci wzi\u0119li udzia\u0142 przedstawiciele w\u0142adz Polski i ZSRR. W pierwszym dniu budynek odwiedzi\u0142o 20 tys. os\u00f3b. W 1956 roku, po XX Zje\u017adzie KPZR, porzucono plan postawienia pomnika Stalina, a po 1956 roku usuni\u0119to z nazwy jego imi\u0119.<\/p>\n<p><strong>Dodatkowe fakty:<\/strong> Pocz\u0105tkowo planowano, \u017ce wysoko\u015b\u0107 Pa\u0142acu wyniesie 120 metr\u00f3w, ale polscy architekci naciskali, by budowla by\u0142a wy\u017csza. Ostatecznie, wraz z iglic\u0105, ma 237 metr\u00f3w wysoko\u015bci. W latach 90. Pa\u0142ac by\u0142 najwy\u017cszym budynkiem w Polsce, a w momencie otwarcia drugim najwy\u017cszym w Europie (po Gmachu Uniwersytetu Moskiewskiego). Po otwarciu Pa\u0142acu, jego taras widokowy sta\u0142 si\u0119 miejscem tragicznych samob\u00f3jstw, co doprowadzi\u0142o do instalacji krat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia budowy Pa\u0142acu Kultury i Nauki w Warszawie jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z powojenn\u0105 histori\u0105 Polski i polityk\u0105 Zwi\u0105zku Radzieckiego. Budynek ten, b\u0119d\u0105cy &#8222;darem narodu radzieckiego dla narodu polskiego&#8221;, powsta\u0142 jako symbol dominacji sowieckiej i socjalistycznej pot\u0119gi. Kluczowe etapy i fakty: Geneza projektu: Pomys\u0142odawc\u0105 budowy by\u0142 J\u00f3zef Stalin. Propozycja postawienia wie\u017cowca, kt\u00f3ry mia\u0142 symbolizowa\u0107 przyja\u017a\u0144 polsko-radzieck\u0105, &hellip; <a href=\"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/?p=9594\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Pa\u0142ac Kultury w Warszawie&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9386,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[127],"tags":[],"class_list":["post-9594","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-panoramy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9594"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9618,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9594\/revisions\/9618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.sosna.x01.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}